Rok 2010 upłynął pod znakiem naprawdę dużych i ciekawych transakcji na polskim rynku private equity. W ciągu 12 miesięcy mogliśmy obserwować szereg akwizycji, w tym także giełdowych, jak wezwania lub próby wrogiego przejęcia. Po okresie stagnacji w latach 2008 i 2009, fundusze private equity zwiększyły swoją aktywność, a wraz z wyraźną tendencją krajowego rynku do konsolidacji przekłada się to na wciąż rosnącą liczbę zrealizowanych transakcji.
Na szczególną uwagę w 2010 roku zasługują akwizycje gigantów polskiej branży spożywczej. W czerwcu fundusz IK Partners stał się posiadaczem 99% udziałów spółki Agros Nova – pozostającego w czołówce producenta napojów, przetworów oraz żywności mrożonej. Transakcja ta sięgnęła kwoty 1 mld zł – tym samym stała się największą akwizycją w branży spożywczej na przełomie dwóch ostatnich lat. We wrześniu azjatycka Grupa Lotte – zajmująca 6 miejsce w rankingu najsilniejszych światowych firm z branży słodyczy – stała się posiadaczem spółki E. Wedel Sp. z o. o. Przejęcie kontroli własnościowej nad najstarszą i najbardziej rozpoznawalną marką czekolady w Polsce kosztowało Lotte ok. 870 mln zł.
Interesujące transakcje przeprowadzono również w innych sektorach polskiej gospodarki. Fundusz MidEuropa Partners sprzedał Liberty Global 100% udziałów operatora kablowego Aster. Łączna cena nabycia, wliczając dług sieci Aster w wysokości około 1,53 mld zł, wyniosła prawie 2,4 mld zł. Udane wezwania giełdowe zrealizowały fundusz Eaton Park Capital Management – który za 630 mln zł przejął dystrybutora prasy, spółkę Ruch – oraz fundusz Advent International – obecny właściciel spółki WSiP. Ostra walka na rynku rozegrała się przy próbach wrogich przejęć. New World Resources przez wezwanie giełdowe na akcje spółki LW Bogdanka S.A. chciał stworzyć lidera przemysłu wydobycia węgla w Europie Środkowej. Transakcja nie została zamknięta z powodu braku porozumienia odnośnie ceny akcji spółki. Do wrogiego przejęcia nie doszło również w sektorze FMCG. Kiedy Eurocash przygotowywał się do próby wchłonięcia Emperii, chyba nie przypuszczał, że spotka się z tak silnie zdeterminowanym sprzeciwem. Emperia i Eurocash finalnie doszły do porozumienia, ale przejęcie Grupy Tradis kosztowało Eurocash sporą sumę i odwołanie rozpoczętej już oferty publicznej akcji. Obecnie spółki czekają na zgodę UOKiK, która wydaje się być formalnością.
Największe zmiany w strukturach własnościowych w 2010 roku dotyczyły głównie branży spożywczej i handlu detalicznego. Na tym polu swoje działania prowadziła również Penta Investments, która w swoim portfelu inwestycyjnym posiada m.in. sieć handlową Żabka.
Widoczny w Europie trend konsolidacji segmentu żywności mrożonej pojawił się również w Polsce. Jego odzwierciedleniem były działania Penty, która kolejno dokonała akwizycji spółki Iglokrak – wiodącego dostawcę i producenta mrożonek oraz lodów dla handlu detalicznego i gastronomii – i zawarła porozumienie z IPOPEMA FIZ w sprawie połączenia Iglokraka ze spółką Iglotex. Realizowana przez Pentę strategia zmierza do powstania największego w Polsce dystrybutora mrożonek i jednej z kluczowych grup produkujących wyroby mrożone. Oczekiwana jest również decyzja w sprawie Żabki Polska. Penta rozważa trzy scenariusze dotyczące przyszłości sieci. Są to: wprowadzenie spółki na giełdę, sprzedaż Żabki inwestorowi branżowemu lub jej dalszy rozwój w ramach Grupy Penta.
W 2010 roku aktywność funduszy PE w Polsce była stosunkowo wysoka. Szacowana wartość transakcji mogła sięgnąć nawet miliarda euro. Perspektywy inwestycji w 2011 roku również prezentują się obiecująco. Sądzę, że już w pierwszym kwartale możemy również spodziewać się finalizacji kilku dużych transakcji, takich jak oferta sprzedaży Polkomtela czy Enei. W 2010 roku Penta Investments zrealizowała aż 10 transakcji. W 2011 roku Grupa planuje przedsięwzięcia o wartości nawet 80 – 250 milionów euro. Zauważamy również, że rynek w Polsce staje się coraz bardziej dojrzały. Wejście funduszy private equity w struktury własnościowe spółek nie oznacza już porażki, ratunku w sytuacji kryzysowej czy też rezygnacji z dotychczasowej strategii i celów. Fundusze oferują bowiem nie tylko wsparcie finansowe, ale również bogate doświadczenie, wiedzę zdobytą na międzynarodowych rynkach oraz możliwości rozwoju działań handlowych spółek poza granicami Polski.
Rafał Sosna, dyrektor inwestycyjny Penta Investments w Polsce
