W hotelu Hyatt w Warszawie, odbyła się konferencja „Inwestycje zagraniczne w transformacji polskiej gospodarki - przykład handlu i usług”, zorganizowana przez Polską Organizację Handlu i Dystrybucji, Polską Agencję Informacji i Inwestycji Zagranicznych oraz Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur.

Celem konferencji była analiza i prezentacja dorobku firm handlowych o kapitale zagranicznym w transformacji systemu gospodarczego oraz weryfikacja niekorzystnych dla handlu stereotypów nt. jego roli i sposobu działania rynkowego. W założeniu konferencja miała dokonać syntezy wiedzy akademików, praktyków biznesu oraz instytucji odpowiedzialnych za politykę gospodarczą Polski.
W konferencji uczestniczyli przedstawiciele firm i organizacji sektora handlu (zarówno handlu tradycyjnego, jak i tzw. nowoczesnego) , organizacji branż innych sektorów, Ministerstwa Gospodarki oraz środowiska akademickiego i mediów.

Podstawowe tezy konferencji:

• Firmy handlowe z kapitałem zagranicznym zainwestowały ponad 30 mld $ w formie inwestycji bezpośrednich (wniesionych z zewnątrz). Relatywnie wysoka rentowność firm z kapitałem zagranicznym (dochodząca do 2,0% netto) powoduje naturalną skłonność do reinwestowania zysku na polskim rynku i wyższy udział inwestycji w wydatkach firm zagranicznych (w porównaniu do średniej sektorowej).
• Inwestowanie jest oparte o znaczący transfer technologii i know-how (technicznego i operacyjnego). Proces modernizacji gospodarki Polski w mijającym dwudziestoleciu zależał więc w znaczącym stopniu od inwestycji w sektor handlu, uruchamiając szereg efektów ciągnionych, głównie mierzonych mnożnikami i super-mnożnikami inwestycyjnymi. Oznacza to, że nowoczesne systemy detaliczne i hurtowe stymulowały - i czynią to nadal – rozwój produkcji większości branż sektora produkcji, rozwój usług systemowych, głównie finansowych i logistycznych. Handel jest zatem głównym „kołem zamachowym” gospodarki.
• Handel nowoczesny katalizuje efektywność wykorzystania i kreacji kapitału, miejsc pracy i zasobów (od naturalnych po intelektualne). Zapoczątkował i podtrzymuje obrót produktowy i pieniężny w gospodarce, stając się decydującym czynnikiem zatrzymującym negatywne efekty światowego spowolnienia gospodarczego. Ok. 60% polskiego PKB powstaje na rynku wewnętrznym; oznacza to, że właśnie dzięki handlowi Polska nie popadła w recesję, doznając jedynie spowolnienia. Zaszła pozytywna synergia poprawy koniunktury eksportowej i podtrzymania popytu na rynku wewnętrznym (pomimo spadku zatrudnienia), gdyż nowoczesny handel konkurując stosuje politykę niskich cen.
• Zatrudnienie: w firmach handlowych segmentu nowoczesnego, z kapitałem zagranicznym pracuje ok. 200 tys. osób (w całym segmencie ok. 450 tys.). Uznano, że jedno miejsce pracy w handlu nowoczesnym podtrzymuje od 4 do 8 miejsc w otoczeniu ekonomicznym (w produkcji, usługach) w zależności od regionu, profilu biznesowego, formatu handlowego, wyników ekonomicznych, etc. Nowoczesny handel o kapitale zagranicznym stanowi więc od 800 do 1,6 mln (niektórzy mówią nawet o 2 mln) zatrudnionych. Stały proces inwestycyjny podtrzymuje kreację miejsc pracy w całej gospodarce.
• Handel jest sektorem o stosunkowo niskich płacach, ale – wg badań IBRKK (dawniej IRWiK) – płace w handlu nowoczesnym są od 20 do 40% wyższe niż handlu tradycyjnym. Pracownicy korzystają z szerokich pakietów socjalnych, ubezpieczeń, zdobywają unikalne zawody. Ma to szczególne znaczenie w środowiskach lokalnych.
• Liczebność firm w segmencie handlu nowoczesnego oznacza silną konkurencję, co wywołuje politykę niskich cen w skali masowego obrotu produktami konsumpcyjnymi. Przeciętna marża na produktach żywnościowych, w formacie hipermarketowym, to ok. 15%, wobec średniej sektorowej przekraczającej 25%. Handel wielko-powierzchniowy jest podstawowym czynnikiem hamującym inflację – zakłada się, ze w „odwróconym” indeksie inflacji ok. 30% udziału to właśnie handel nowoczesny.
• Handel nowoczesny jest poważnym eksporterem polskich produktów, głównie żywności, w systemie zasilania sieci sprzedaży firmy działającej w innych krajach. Eksport ten szacowany jest aktualnie na ok. 1,8 mld złotych w 2009 r. (ok. 1,6 mld złotych w 2008 r.). W systemach sieciowych powstają inicjatywy w zakresie know-how i kreowania asortymentu rynków, np. rynku HORECA (hotele, restauracje , catering), finansowane w całości ze środków firm inwestorów zagranicznych.
• Firmy handlowe o kapitale zagranicznym świadomie aplikują do swych strategii rynkowych zasady CSR. Inwestują w obiekty i przedsięwzięcia użytku i pożytku publicznego. Szacuje się, że inwestycje w obiekty typu oczyszczalnie ścieków, parkingi, wiadukty, mosty, drogi, budynki publiczne przekraczają 1 mld złotych w minionym dwudziestoleciu. Firmy angażują się w akcje informacyjno-edukacyjne w zakresie zdrowia, kultury, pomocy potrzebującym, etc. Są twórcami unikalnych przedsięwzięć edukacyjnych, prowadzonych na poziomie szkolnictwa zawodowego, średniego i wyższego, inwestując nie tylko w kapitał ludzki kraju, ale i tworząc nowoczesny rynek prac, nasycający się zupełnie nowymi zawodami i uprawnieniami.

Na zdjęciu: Maria Andrzej Faliński, Dyrektor Generalny POHiD